De biermarkt
Bier en economie
Nederland telt op dit moment ruim 900 brouwerijen, uiteenlopend van grote internationale ondernemingen tot kleine brouwerijen en van eeuwenoude brouwerijen tot start-ups. Dit levert een grote diversiteit aan bieren en bierstijlen op. Hierdoor ontstaat innovatie die heeft geleid tot nieuwe biersoorten en biersmaken. Zo is de verkoop van (alcoholvrije) speciaalbieren en biermixen de laatste jaren stevig toegenomen. Doordat er meer keuze is voor de consument, is voor iedere gelegenheid een geschikt bier te vinden is. Niet alleen voor de Nederlandse markt, maar ook voor het buitenland. Niet voor niets is Nederland één van de grootste bierexporteurs ter wereld.
Nederland is de één na grootste bierexporteur ter wereld. Alleen Mexico exporteert meer bier dan Nederland. Doordat Nederlandse brouwers tegen een relatief lage kostprijs hoogwaardig bier kunnen brouwen, zijn onze brouwers van oudsher vaak concurrerender dan hun buitenlandse concurrenten.
Overheidsinkomsten
Ook de overheid profiteert er van dat bier in Nederland wordt gebrouwen en gedronken. De bijdrage van de biersector aan de Nederlandse schatkist is significant. In 2024 was de bijdrage aan bieraccijns al448miljoen euro. Grofweg kun je stellen dat van de gemiddelde prijs die een consument betaalt voor een krat bier, 5 euro direct in de staatskas vloeit door accijns en btw. Door de werkgelegenheid in de biersector ontvangt de overheid ook inkomstenbelasting en sociale premies. Er werkten in 2022 6600 mensen bij een bierbrouwerij in Nederland. Naast belastinginkomsten en werkgelegenheid, zijn de brouwerijen ook maatschappelijk betrokken middels sponsoring van landelijke en lokale evenementen.
De biersector is een dynamische sector die zich richt op zowel de nationale als de internationale markt. Het is van belang dat de Nederlandse brouwerijsector zich kan blijven ontwikkelen en haar concurrentiepositie kan behouden. De Nederlandse overheid zou daarom maatregelen moeten nemen om te zorgen dat de biersector haar bijdrage aan de Nederlandse economie kan vergroten.
Accijns op bier
Accijns is een vorm van belasting die wordt geheven op de verkoop van bepaalde goederen, waaronder alcoholische dranken. Voor niet-alcoholische dranken, waaronder alcoholvrij bier, geldt de verbruiksbelastingen voor alcoholvrije dranken. Een essentieel kenmerk van accijns en de verbruiksbelasting is dat deze geheven worden over de hoeveelheid van het product, en niet over de waarde daarvan. Dit in tegenstelling tot de btw. De voornaamste redenen voor accijnsheffing en verbruiksbelasting zijn het verschaffen van inkomsten voor de staat.
Accijnsontwikkelingen
Sinds 2002 is de accijns op bier fors verhoogd. In 2002 werd de accijns met 18% verhoogd, in 2009 met 30%, in 2013 met 10% en per 2014 met nog eens 5,75%. Ten opzichte van het jaar 2000, is de bieraccijns met bijna 80% gestegen. Dat is veel meer dan de ontwikkeling van de inflatie (ongeveer 33%). In totaal draagt de Nederlandse biersector jaarlijks zo’n 441 miljoen euro direct bij aan de schatkist via bieraccijnzen.
De accijns op bier in Nederland is hiermee veel hoger dan in Duitsland en België. Zo is de accijns op pils in Nederland 83% hoger dan bij onze zuiderburen en maar liefst 303% hoger dan bij onze oosterburen. Waardoor het voor steeds meer mensen loont om de aankopen over de grens te doen.
Grenseffecten
Door de bieraccijnsverschillen met onze buurlanden wordt veel bier over de grens gekocht, zowel door consumenten als handelaren. Bieraccijnstoerisme en illegale bierimport zijn niet alleen schadelijk voor de Nederlandse biersector, maar ook voor werkgelegenheid en de omzet van supermarkten en de horeca, vooral in de grensstreken.
Hoge accijns op bier kost Nederlandse overheid geld
De potentiële extra inkomsten voor de overheid wegen niet op tegen de extra kosten die het met zich meebrengt. Doordat bierkopers hun aankopen in onze buurlanden doen, ontvangt de Nederlandse overheid over deze bieraankopen geen btw en accijns. Daarbij loopt de overheid door het banenverlies in de biersector nog eens loonbelasting en sociale premies mis en moeten er uitkeringen betaald worden. Tevens neemt door het banenverlies de toegevoegde waarde van de biersector aan het Bruto Binnenlands Product fors af. Als alle kosten op een rij worden gezet, dan blijkt dat de opbrengsten van een accijnsverhoging niet opwegen tegen de extra kosten.
Biermarkt 2025
Pils is nog steeds met afstand het grootste segment binnen de biersoorten. Het aandeel in de totale bierverkoop is 75%. Ten opzichte van 2024 zijn de pils verkopen wel gedaald.
Binnen het speciaalbiersegment zijn er verschuivingen. Blond blijft nog steeds het meest populaire speciaalbier en zag de verkopen met ruim 4% groeien. De grootste groei zit bij IPA met een stijging van 23%, gevolgd door Wit met 15,3%.
Verschuiving naar alcoholvrij
De alcoholvrije productcategorieën zitten in de lift. Alcoholvrij pils werd in 2025 13,2% meer verkocht dan in het voorgaande jaar. Voor alcoholvrij speciaalbier was dit zelfs 27,5%, en voor alcoholvrije biermix 6,2%. Dit laat zien dat de innoverende alcoholvrije producten die de brouwers maken in de smaak vallen bij consumenten. Het is van belang dat deze categorie geen verdere lastenverzwaring krijgt door middel van een hogere verbruiksbelasting. Deze positieve ontwikkeling zou juist moeten worden gestimuleerd door de overheid.
